Thuộc tính tính toán trong model Django — ví dụ tổng tiền đơn hàng dùng ở template, view và serializer — cứ mỗi lần gọi là một lần tính lại, kèm truy vấn database lặp lại. Decorator @cached_property chỉ tính một lần duy nhất trong vòng đời của instance, rồi lưu kết quả để các lần sau dùng lại ngay. Bài này dùng @cached_property của Django, cho giá trị đắt đỏ nhưng không đổi trong một request.

Vấn đề

Lấy một model quen thuộc: đơn hàng và các dòng hàng. Bạn cần tổng tiền đơn hàng ở nhiều chỗ — template giỏ hàng, view xuất hóa đơn, serializer trả về API. Cách tự nhiên nhất là viết một @property:

class Order(models.Model):
customer = models.CharField(max_length=100)
@property
def total(self):
return sum(item.price * item.quantity
for item in self.items.all())

Vấn đề: total là @property thường, nên mỗi lần truy cập order.total là một lần chạy lại vòng lặp và truy vấn items.all(). Hiển thị tổng tiền ở đầu, giữa và cuối template là Django tính lại ba lần — ba truy vấn giống hệt nhau trong một request. Với 50 đơn hàng, con số nhân lên thành 150 lần tính toán và truy vấn thừa. Lãng phí kín đáo: không báo lỗi, không chậm rõ ở dữ liệu nhỏ, nhưng phình to khi dữ liệu lớn lên.

Giải pháp

Chỉ cần đổi @property thành @cached_property, lấy từ django.utils.functional:

from django.utils.functional import cached_property
class Order(models.Model):
customer = models.CharField(max_length=100)
@cached_property
def total(self):
return sum(item.price * item.quantity
for item in self.items.all())

Lần đầu truy cập, Django tính như bình thường nhưng lưu kết quả vào __dict__ của instance. Từ lần thứ hai, order.total trả về giá trị đã lưu, không chạy lại hàm, không chạm database. Muốn tính lại — ví dụ sau khi thêm một dòng hàng mới — chỉ cần xóa cache bằng del order.total, lần truy cập tiếp theo sẽ tính lại từ đầu:

order.items.create(price=50000, quantity=2)
del order.total # xóa giá trị đã cache
print(order.total) # tính lại, đã gồm dòng hàng mới

Lưu ý: cache chỉ sống trong vòng đời của một instance. Mỗi request tạo instance mới nên giá trị luôn tươi; đồng thời, @cached_property không thay thế annotate() khi cần tính toán trên cả queryset — nó chỉ phù hợp cho một đối tượng cụ thể.

Áp dụng vào dự án của bạn

Quét các model trong dự án, tìm những @property gọi truy vấn hoặc vòng lặp nặng: tổng tiền, số lượng liên quan, chuỗi hiển thị ghép từ nhiều quan hệ. Đổi sang @cached_property chỉ mất vài phút, không đổi API bên ngoài — template và view vẫn gọi order.total như cũ. Quy tắc nhớ: chỉ cache những giá trị không đổi trong một request; nếu giá trị có thể thay đổi giữa chừng, hãy del để tính lại, hoặc giữ nguyên @property thường.

Bài viết liên quan

Câu hỏi thường gặp

@cached_property của Django khác gì functools.cached_property?

Về cơ bản giống nhau: cả hai đều tính một lần rồi lưu vào __dict__ của instance. Django có django.utils.functional.cached_property từ lâu, trước khi Python có bản chuẩn ở 3.8. Trong dự án Django dùng bản của Django; ngoài Django dùng functools.cached_property.

Cache có bị rò rỉ sang request khác không?

Không. Cache nằm trong __dict__ của từng instance, instance bị hủy khi request kết thúc nên cache cũng biến mất theo. Mỗi request mới tính lại từ đầu, dữ liệu luôn tươi.

Dùng @cached_property trong template có an toàn không?

Có. Template gọi {{ order.total }} như một thuộc tính thường, không cần dấu ngoặc. Đây chính là nơi tiết kiệm rõ nhất, vì template thường hiển thị cùng một giá trị ở nhiều vị trí.

Khi nào KHÔNG nên dùng @cached_property?

Khi giá trị thay đổi liên tục trong một request mà bạn không muốn del thủ công, hoặc khi tính toán trên cả queryset — lúc đó annotate() hiệu quả hơn. Cũng tránh cache giá trị nặng trên hàng nghìn instance cùng lúc.

💬 Bạn đã thử cách này trong dự án của mình chưa? Nếu gặp lỗi hoặc có cách làm gọn hơn, để lại bình luận bên dưới — mình đọc hết và sẽ bổ sung những ý hay vào bài.

Nguồn tham khảo