SessionMiddleware của Starlette lưu trạng thái đăng nhập vào cookie đã ký của trình duyệt: sau khi đăng nhập thành công, server chỉ cần đọc request.session là biết user là ai, không cần database hay Redis. Gắn middleware một lần cho toàn bộ app, đặt secret_key qua biến môi trường, và dùng cho app nhỏ, trang quản trị nội bộ hoặc prototype.
Vấn đề
Nhiều app FastAPI bắt đầu bằng cách lưu user đang đăng nhập vào một biến global trong module. Cách này chạy được trên máy dev nhưng sập ngay khi app chạy thật: biến global chỉ nhớ đúng một user — user sau đăng nhập sẽ đè lên user trước; restart server là mất hết phiên; và khi chạy nhiều worker, mỗi worker giữ một bản sao khác nhau nên cùng một cookie lúc đăng nhập được, lúc lại bị đá ra.
Ví dụ:
from fastapi import FastAPIfrom fastapi.responses import JSONResponseapp = FastAPI()current_user = None # chi nho 1 user, restart la matUSERS = {"linh": "mat-khau-123"}@app.post("/login")async def login(data: dict): global current_user if USERS.get(data.get("username")) == data["password"]: current_user = data["username"] return {"message": "Dang nhap thanh cong"} return JSONResponse({"detail": "Sai tai khoan hoac mat khau"}, status_code=401)@app.get("/me")async def me(): if not current_user: return JSONResponse({"detail": "Chua dang nhap"}, status_code=401) return {"user": current_user}
Giải pháp
SessionMiddleware giải quyết vấn đề này bằng cách đẩy trạng thái phiên xuống cookie của chính trình duyệt. Cookie được ký bằng secret_key nên client không thể tự sửa nội dung — sửa một ký tự là chữ ký không còn khớp và server coi như chưa đăng nhập. Gắn middleware một lần, mọi endpoint sau đó đều đọc được request.session như một dict bình thường.
import osfrom fastapi import FastAPI, Requestfrom fastapi.responses import JSONResponsefrom starlette.middleware.sessions import SessionMiddlewareapp = FastAPI()app.add_middleware( SessionMiddleware, secret_key=os.environ.get("SECRET_KEY", "dev-only-change-me"), max_age=60 * 60 * 24, # 1 ngay same_site="lax", https_only=False, # production dat True)
Ba endpoint đăng nhập, kiểm tra phiên và đăng xuất chỉ còn vài dòng:
USERS = {"linh": "mat-khau-123"}@app.post("/login")async def login(data: dict, request: Request): if USERS.get(data.get("username")) != data.get("password"): return JSONResponse({"detail": "Sai tai khoan hoac mat khau"}, status_code=401) request.session["user"] = data["username"] return {"message": "Dang nhap thanh cong"}@app.get("/me")async def me(request: Request): user = request.session.get("user") if not user: return JSONResponse({"detail": "Chua dang nhap"}, status_code=401) return {"user": user}@app.post("/logout")async def logout(request: Request): request.session.clear() return {"message": "Da dang xuat"}
Điểm cần nhớ: request.session là dict — gán request.session[“user”] ở endpoint đăng nhập, đọc request.session.get(“user”) ở các endpoint cần bảo vệ, và gọi request.session.clear() khi đăng xuất. max_age đặt thời gian sống của cookie (ở đây một ngày); same_site=”lax” chặn cookie bị gửi kèm từ site khác; https_only=True chỉ bật khi app đã chạy qua HTTPS — bật sớm trên máy dev sẽ làm cookie không được gửi và phiên “biến mất” khó hiểu.
Áp dụng vào dự án của bạn
Cách này hợp nhất cho trang quản trị nội bộ, dashboard nhỏ hoặc prototype cần đăng nhập nhanh mà chưa muốn dựng thêm Redis hay bảng session trong database. Khi đưa lên production, lấy SECRET_KEY từ biến môi trường và sinh bằng lệnh secrets.token_hex(32) — đừng hardcode chuỗi ngắn như ví dụ trên. Nếu sau này cần đăng xuất user khỏi mọi thiết bị hoặc lưu nhiều hơn giới hạn khoảng 4KB của cookie, hãy chuyển sang session phía server (ví dụ Redis), chỉ giữ session id trong cookie.
Bài viết liên quan
- FastAPI: đặt cookie đăng nhập an toàn bằng Response.set_cookie trong 5 phút
- FastAPI: cấu hình CORS đúng cách bằng CORSMiddleware trong 5 phút
- FastAPI: đọc header và cookie bằng Header() và Cookie() trong 5 phút — khỏi moi request thủ công
Câu hỏi thường gặp
SessionMiddleware khác gì tự set cookie bằng Response.set_cookie?
set_cookie chỉ ghi một giá trị thô lên trình duyệt — client sửa thoải mái, server không phát hiện được. SessionMiddleware ký toàn bộ nội dung cookie bằng secret_key nên mọi sửa đổi đều bị phát hiện, đồng thời cho sẵn API dict qua request.session.
Cookie session có lưu được mật khẩu hay token nhạy cảm không?
Không nên. Cookie chỉ được ký, không được mã hóa — ai cầm được cookie vẫn đọc được nội dung bên trong. Chỉ lưu user id hoặc username, còn mật khẩu và token nhạy cảm giữ ở server.
Session trong cookie lưu được tối đa bao nhiêu dữ liệu?
Khoảng 4KB — giới hạn chung của cookie trình duyệt. Vượt quá là trình duyệt từ chối lưu và phiên hỏng lặng lẽ. Vì vậy chỉ lưu vài field nhỏ như user id, còn dữ liệu lớn để trong database hoặc Redis.
Làm sao đăng xuất một user khỏi mọi thiết bị đang đăng nhập?
Với cookie session thì không làm được — server không giữ danh sách phiên nên không có gì để thu hồi, chỉ còn cách đổi secret_key và đăng xuất luôn tất cả mọi người. Muốn thu hồi từng phiên, dùng session phía server.
💬 Bạn đã thử cách này trong dự án của mình chưa? Nếu gặp lỗi hoặc có cách làm gọn hơn, để lại bình luận bên dưới — mình đọc hết và sẽ bổ sung những ý hay vào bài.
Nguồn tham khảo
- Tài liệu Starlette — Sessions: https://www.starlette.io/middleware/#sessionmiddleware
- Tài liệu FastAPI — Middleware: https://fastapi.tiangolo.com/advanced/middleware/
